Wat IT’ers en opdrachtgevers kunnen leren van Hanlons scheermes


In de wereld van IT-projecten vliegen misverstanden, frustraties en irritaties vaak over en weer tussen teams en opdrachtgevers. Technische uitdagingen, vertragingen, en communicatieproblemen zijn aan de orde van de dag. Toch kan een nuchtere blik op zulke situaties helpen om de boel in perspectief te plaatsen. Daar komt een bekende vuistregel in het spel: Hanlons scheermes. Het principe achter Hanlons scheermes is simpel: “Verklaar nooit door kwaadaardigheid wat ook door onwetendheid verklaard kan worden.” Wat betekent dat precies voor IT’ers en opdrachtgevers? In deze blog kijken we naar hoe deze gedachtegang helpt om begrip te creëren en problemen effectiever op te lossen.

Wat is Hanlons scheermes?

Hanlons scheermes stelt dat je bij het beoordelen van lastige situaties beter kunt aannemen dat fouten niet voortkomen uit opzet of kwaadwilligheid, maar uit onwetendheid, miscommunicatie of onbedoelde slordigheid. Het is een principe dat in allerlei sectoren van pas komt, maar in de IT-wereld, waar complexe projecten en samenwerking cruciaal zijn, is het misschien wel extra waardevol.

Veel IT’ers voelen de frustratie als een klant met onrealistische eisen komt, terwijl opdrachtgevers gefrustreerd raken door vertraagde opleveringen en technische fouten. Hanlons scheermes helpt om op zoek te gaan naar de werkelijke oorzaak en kan beide partijen aansporen tot meer wederzijds begrip.

1. Miscommunicatie is meestal het probleem, niet onwil

Vaak zien IT’ers of ontwikkelteams een opdrachtgever als veeleisend of ongeïnformeerd, terwijl de opdrachtgever de IT-partner soms als onbereikbaar of afstandelijk ervaart. In werkelijkheid ligt de oorzaak meestal in miscommunicatie, en niet in een bewuste onwil. De opdrachtgever is vaak minder bekend met de technische details, wat betekent dat uitleg en geduld van het IT-team nodig zijn.

Les voor IT’ers: Probeer de communicatie te verbeteren door te checken of de opdrachtgever alles goed begrijpt en niet aannames te doen over wat de opdrachtgever wel of niet weet.

Les voor opdrachtgevers: Neem de tijd om vragen te stellen over zaken die onduidelijk zijn en erken dat IT-projecten vaak complexer zijn dan ze lijken.

2. Beperkte kennis leidt tot onrealistische verwachtingen

Onwetendheid – een gebrek aan kennis of ervaring – is vaak de reden dat opdrachtgevers onrealistische verwachtingen hebben. Wanneer klanten verwachten dat alles “gewoon werkt,” missen ze vaak inzicht in de complexiteit van het project. Dit kan leiden tot verwachtingen die niet haalbaar zijn binnen het geplande budget of de tijdslijnen.

Les voor IT’ers: Investeer tijd in het creëren van realistische verwachtingen bij de start van het project. Leg uit waarom bepaalde taken veel tijd kosten en geef duidelijke voorbeelden om dit te illustreren.

Les voor opdrachtgevers: Probeer je te verdiepen in de complexiteit van het project. Vraag bijvoorbeeld naar de grootste technische uitdagingen en de stappen die nodig zijn om het einddoel te behalen.

3. Zoek naar de bron van fouten, niet naar de schuldige

Wanneer er problemen ontstaan, leidt dit snel tot schuldtoewijzing. Maar Hanlons scheermes herinnert ons eraan om niet meteen kwaad opzet te veronderstellen. Vaak is de oorzaak een onbedoelde fout of een verkeerd geïnterpreteerde instructie. Door samen op zoek te gaan naar de oorzaak, in plaats van een schuldige te zoeken, kunnen IT’ers en opdrachtgevers een veel effectievere en productieve samenwerking opbouwen.

Les voor IT’ers: Ga ervan uit dat problemen meestal ontstaan door een misverstand of onvoorziene technische complexiteit. Zorg dat het team zich richt op oplossingen en analyseer wat er misging zonder meteen te wijzen naar betrokkenen.

Les voor opdrachtgevers: Zie fouten niet als gevolg van laksheid of onkunde, maar als leermomenten. Vraag het team om te helpen bij het begrijpen van de oorzaak van een fout en bied aan om gezamenlijk verbeteringen door te voeren.

4. Technische beperkingen zijn vaak onzichtbaar voor niet-technici

IT’ers zijn vaak geneigd om technische termen te gebruiken of uit te gaan van kennis die voor de opdrachtgever niet vanzelfsprekend is. Dit kan ertoe leiden dat opdrachtgevers zich buiten de communicatie voelen staan of dat technische beperkingen verkeerd worden begrepen. Wanneer een bepaalde feature niet mogelijk blijkt of meer tijd kost dan verwacht, voelen opdrachtgevers zich soms genegeerd, terwijl de IT’ers het simpelweg niet duidelijk genoeg hebben uitgelegd.

Les voor IT’ers: Maak technische beperkingen inzichtelijk door analogieën te gebruiken en check altijd of de klant echt begrijpt waarom een keuze gemaakt is. Leg bijvoorbeeld uit dat softwareontwikkeling vaak een iteratief proces is en dat sommige issues pas later zichtbaar worden.

Les voor opdrachtgevers: Begrijp dat er bij IT-projecten vaak technische grenzen zijn. Accepteer dat sommige aanpassingen of wensen simpelweg niet altijd binnen het project mogelijk zijn en probeer te achterhalen wat de alternatieven zijn.

5. Het belang van geduld en wederzijds begrip

Hanlons scheermes draait ook om empathie: het vermogen om je in te leven in de beperkingen en uitdagingen van de ander. IT-projecten kunnen complex en stressvol zijn, zowel voor het uitvoerende team als voor de klant. Geduld en een open houding voor elkaars uitdagingen kunnen veel frustratie voorkomen. Door vanuit vertrouwen en begrip te werken, kunnen misverstanden sneller opgelost worden en kunnen beide partijen samen betere resultaten bereiken.

Les voor IT’ers: Probeer je in te leven in de eisen van de klant. Het einddoel is voor hen belangrijk en zij voelen dezelfde druk om resultaat te leveren aan hun eindgebruikers.

Les voor opdrachtgevers: Begrijp dat het IT-team vaak voor onverwachte technische problemen staat en dat softwareontwikkeling geen perfect lineair proces is. Vraag hoe je als klant kunt helpen om eventuele uitdagingen te verlichten.

Conclusie: Hanlons scheermes als hulpmiddel voor betere samenwerking

Het principe van Hanlons scheermes is een eenvoudige, maar krachtige mindset om samenwerking binnen IT-projecten te verbeteren. Door niet uit te gaan van opzet, maar van misverstanden en onwetendheid, kunnen IT-teams en opdrachtgevers een werkrelatie opbouwen die gebaseerd is op wederzijds vertrouwen en begrip. Als beide partijen elkaars beperkingen en uitdagingen respecteren en accepteren, wordt het veel gemakkelijker om gezamenlijk naar oplossingen te zoeken.

In een wereld waar technologie en bedrijfsbehoeften snel veranderen, is het toepassen van Hanlons scheermes misschien wel de beste manier om duurzame en succesvolle samenwerkingen te creëren.

Meer weten? Benieuwd naar de aanpak van de Happy Sprint Machine? Bestel ons boek De Happy Sprint Machine of download het gratis miniboekje voor een kennismaking met onze methodes.